Κρυπτονομίσματα: Ψηφιακό μπλόκο σε «μαύρα» εισοδήματα και περιουσιακά στοιχεία
Αυτόματη ανταλλαγή πληροφοριών με άλλες χώρες θα έχει η ΑΑΔΕ.
Πλήρη εικόνα για τις συναλλαγές με crypto που πραγματοποιούν φορολογούμενοι με ελληνικό ΑΦΜ στο εξωτερικό θα έχει η ΑΑΔΕ μέσω του συστήματος αυτόματης ανταλλαγής πληροφοριών στο οποίο συμμετέχει η χώρα μας μετά την κύρωση της Πολυμερούς Συμφωνίας Αρμόδιων Αρχών του ΟΟΣΑ.
Παράλληλα το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών δρομολογεί σχέδιο φορολόγησης των κρυπτονομισμάτων με επιβολή φόρου 15% στην υπεραξία από πώληση κρυπτονομισμάτων και ΦΠΑ 24% στις υπηρεσίες διαχείρισης, trading και custody.
Με βάση τη συμφωνία του ΟΟΣΑ, κάθε χώρα θα ενημερώνει τις υπόλοιπες για τις κινήσεις crypto των φορολογουμένων της, δημιουργώντας ένα ευρωπαϊκό δίκτυο πλήρους διαφάνειας. Στο πλαίσιο αυτό η ΑΑΔΕ αναλαμβάνει από την από την 1η Ιανουαρίου 2026 τον ρόλο της αρμόδιας αρχής για τη συλλογή και την αυτόματη διαβίβαση πληροφοριών σε άλλες δικαιοδοσίες που συμμετέχουν στη συμφωνία.
Τα στοιχεία θα αφορούν φυσικά και νομικά πρόσωπα με φορολογική κατοικία στην Ελλάδα ή σε συνεργαζόμενα κράτη και θα καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα συναλλαγών σε κρυπτοστοιχεία. Στόχος είναι να περιοριστεί η δυνατότητα απόκρυψης εισοδημάτων και περιουσιακών στοιχείων μέσω ψηφιακών μέσων σε διασυνοριακό επίπεδο.
Ο ρόλος των παρόχων
Κεντρικό ρόλο στο νέο σύστημα αποκτούν οι «Δηλούντες Πάροχοι Υπηρεσιών Κρυπτοστοιχείων», δηλαδή πλατφόρμες ανταλλαγής, μεσάζοντες και λοιποί πάροχοι που διενεργούν συναλλαγές για λογαριασμό πελατών. Οι πάροχοι αυτοί υποχρεούνται να εφαρμόζουν εκτεταμένες διαδικασίες δέουσας επιμέλειας (KYC/AML), να ταυτοποιούν τη φορολογική κατοικία των χρηστών και να υποβάλλουν αναλυτικά στοιχεία για κάθε κατηγορία συναλλαγής.
Οι πληροφορίες που θα διαβιβάζονται περιλαμβάνουν μεταξύ άλλων:
- στοιχεία ταυτότητας και ΑΦΜ των χρηστών,
- το είδος των κρυπτοστοιχείων,
- τα συνολικά ποσά αγορών και πωλήσεων έναντι παραστατικού νομίσματος,
- ανταλλαγές μεταξύ διαφορετικών crypto,
- μεταβιβάσεις προς ή από ψηφιακά πορτοφόλια που δεν συνδέονται με αναγνωρισμένους παρόχους.
Με τον τρόπο αυτό, οι φορολογικές αρχές θα έχουν μια συνολική εικόνα της επενδυτικής δραστηριότητας κάθε χρήστη, διευκολύνοντας τους ελέγχους και τις διασταυρώσεις με τις φορολογικές δηλώσεις.
Για τους ιδιώτες επενδυτές, η αλλαγή σημαίνει ότι η δραστηριότητα στα οργανωμένα ανταλλακτήρια δεν θα είναι πλέον «αόρατη». Ένας φορολογικός κάτοικος Ελλάδας που συναλλάσσεται σε πλατφόρμα του εξωτερικού θα δηλώνεται αυτόματα στην Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων - ΑΑΔΕ, χωρίς να απαιτείται κάποιο επιπλέον αίτημα ή έρευνα. Αντίστοιχα, αλλοδαποί χρήστες ελληνικών παρόχων θα αναφέρονται στις χώρες τους. Στόχος των αρχών είναι ο περιορισμός της φοροδιαφυγής και η εξίσωση της φορολογικής μεταχείρισης των crypto με τα παραδοσιακά επενδυτικά προϊόντα.
Παράλληλα, το πλαίσιο προβλέπει ρητές εγγυήσεις για την προστασία των προσωπικών δεδομένων. Η επεξεργασία και ανταλλαγή πληροφοριών υπάγεται στον Γενικό Κανονισμό Προστασίας Δεδομένων (GDPR), με δυνατότητα περιορισμού ορισμένων δικαιωμάτων ενημέρωσης και πρόσβασης μόνο στον βαθμό που αυτό κρίνεται αναγκαίο για σημαντικούς φορολογικούς και δημοσιονομικούς σκοπούς. Τα δεδομένα θα τηρούνται για περιορισμένο χρονικό διάστημα, κατ’ ελάχιστον πέντε έτη, ενώ προβλέπονται ειδικές διαδικασίες σε περίπτωση παραβίασης ασφάλειας.
